ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΩΝ ΚΙΝΗΣΕΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΣΟΣΙΑΛΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

ΔΕΘ 2026: Η ομιλία του Πρωθυπουργού επιβεβαίωσε ότι η κοινωνία χρειάζεται λύσεις σήμερα, όχι υποσχέσεις για το 2031

Οι εξαγγελίες του Πρωθυπουργού στη ΔΕΘ επιβεβαίωσαν για ακόμη μία φορά το μεγάλο χάσμα ανάμεσα στην εικόνα που επιχειρεί να κατασκευάσει η κυβέρνηση και στην πραγματικότητα που βιώνει η μεγάλη πλειονότητα της κοινωνίας.

Μετά από επτά χρόνια διακυβέρνησης, η Νέα Δημοκρατία ζητά ξανά χρόνο από τους πολίτες. Πολλά από τα μέτρα που ανακοινώθηκαν μετατίθενται για το 2027, το 2028, το 2029 ή ακόμη μακρύτερα. Όμως η ακρίβεια δεν περιμένει. Το ενοίκιο δεν περιμένει. Οι λογαριασμοί δεν περιμένουν. Τα χρέη δεν περιμένουν. Η μικρή επιχείρηση που πιέζεται καθημερινά δεν μπορεί να ζήσει με υποσχέσεις μελλοντικής ανακούφισης.

Η κυβέρνηση μιλά για ανάπτυξη, αλλά οι πολίτες βλέπουν το εισόδημά τους να εξανεμίζεται πριν τελειώσει ο μήνας. Μιλά για επενδυτική βαθμίδα, αλλά οι νέοι δυσκολεύονται να βρουν σπίτι. Μιλά για δημοσιονομική σταθερότητα, αλλά η εργασία και η μικρή επιχειρηματικότητα εξακολουθούν να επιβαρύνονται δυσανάλογα. Μιλά για επιτυχίες, αλλά η καθημερινότητα των πολλών γίνεται όλο και πιο δύσκολη.

Η οικονομική πολιτική δεν κρίνεται μόνο από τους δείκτες που επιλέγει να προβάλει η κυβέρνηση. Κρίνεται από το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα. Από τη δυνατότητα ενός νέου ανθρώπου να ζήσει αξιοπρεπώς. Από το αν μια οικογένεια μπορεί να καλύψει βασικές ανάγκες χωρίς να εξαντλείται οικονομικά. Από το αν μια μικρή επιχείρηση μπορεί να παραμείνει βιώσιμη. Από το αν ένας συνταξιούχος αισθάνεται ασφαλής. Από το αν οι πολίτες έχουν πρόσβαση σε δημόσια και κοινωνικά αγαθά.

Η Νέα Δημοκρατία αναγνωρίζει πλέον το πρόβλημα της ακρίβειας, αλλά δεν παρουσιάζει συνεκτικό σχέδιο αντιμετώπισής της. Επιμένει σε αποσπασματικές παρεμβάσεις, μερικές ελαφρύνσεις και μέτρα με χρονική απόσταση από τις ανάγκες της κοινωνίας. Στην πράξη, μεταθέτει τις λύσεις στο μέλλον, ενώ οι πολίτες πληρώνουν σήμερα το κόστος των κυβερνητικών επιλογών.

Η ακρίβεια δεν είναι φυσικό φαινόμενο. Είναι και αποτέλεσμα πολιτικών επιλογών. Είναι αποτέλεσμα ανεπαρκών ελέγχων στην αγορά, φορολογικής αδικίας, ενεργειακού κόστους, ολιγοπωλιακών πρακτικών, αδύναμων θεσμών εποπτείας και μιας κυβέρνησης που συχνά παρεμβαίνει αργά, λίγο και χωρίς σχέδιο.

Χρειάζεται αλλαγή κατεύθυνσης τώρα.

Οι Κινήσεις Πολιτών για τη Σοσιαλδημοκρατία προτείνουμε ένα άλλο μοντέλο διακυβέρνησης. Ένα μοντέλο που δεν αφήνει την κοινωνία μόνη απέναντι στις αγορές, αλλά παρεμβαίνει με κανόνες, δικαιοσύνη, διαφάνεια και αποτελεσματικότητα. Ένα μοντέλο που συνδυάζει την ανάπτυξη με τη δίκαιη διανομή, τη δημοσιονομική σοβαρότητα με την κοινωνική προστασία και την παραγωγική ανασυγκρότηση με την αξιοπρέπεια της καθημερινής ζωής.

Πρώτον, ουσιαστική μείωση του κόστους των βασικών αγαθών

Η αντιμετώπιση της ακρίβειας πρέπει να ξεκινήσει από το καλάθι της καθημερινής ζωής.

Προτείνουμε μείωση του ΦΠΑ από 13% σε 6% σε ένα σαφώς καθορισμένο καλάθι βασικών τροφίμων και προϊόντων καθημερινής ανάγκης, με αυστηρό έλεγχο των τελικών τιμών, ώστε η μείωση να φτάσει πραγματικά στον καταναλωτή και να μη μετατραπεί σε πρόσθετο περιθώριο κέρδους για τους ισχυρούς της αγοράς.

Χρειάζεται επίσης στοχευμένη παρέμβαση στους φόρους καυσίμων για τα χαμηλά και μεσαία εισοδήματα, για τους κατοίκους περιοχών χωρίς επαρκείς δημόσιες συγκοινωνίες και για τις μικρές επαγγελματικές δραστηριότητες που εξαρτώνται από τις μετακινήσεις.

Παράλληλα, η Επιτροπή Ανταγωνισμού πρέπει να ενισχυθεί ουσιαστικά, με προσωπικό, εργαλεία, αρμοδιότητες και πολιτική βούληση. Η χώρα χρειάζεται πραγματικό Παρατηρητήριο Τιμών και Περιθωρίων Κέρδους σε τρόφιμα, ενέργεια, καύσιμα και αγορές υψηλής συγκέντρωσης. Όπου τεκμηριώνονται υπερκέρδη, αυτά πρέπει να φορολογούνται και τα έσοδα να επιστρέφουν στην κοινωνία.

Δεν μπορεί οι πολίτες να καλούνται να προσαρμοστούν στην ακρίβεια, ενώ ορισμένοι συσσωρεύουν υπερκέρδη πάνω στην κρίση.

Δεύτερον, φορολογική δικαιοσύνη και στήριξη της μικρής επιχειρηματικότητας

Η σημερινή φορολογική πολιτική επιβαρύνει δυσανάλογα την εργασία, τους αυτοαπασχολούμενους και τη μικρή επιχειρηματικότητα. Η κυβέρνηση αντιμετωπίζει συχνά τη μικρή επιχείρηση ως ύποπτη και όχι ως ζωντανό κύτταρο της παραγωγικής οικονομίας.

Προτείνουμε αύξηση του ορίου απαλλαγής μικρών επιχειρήσεων από τον ΦΠΑ από τις 10.000 στις 25.000 ευρώ, ώστε να στηριχθούν μικρές επιχειρήσεις, αυτοαπασχολούμενοι, επαγγελματίες και φορείς Κοινωνικής και Αλληλέγγυας Οικονομίας που πληρούν τις σχετικές προϋποθέσεις.

Παράλληλα, απαιτούνται κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος χωρίς γεωγραφικές διακρίσεις, ουσιαστική μείωση της προκαταβολής φόρου και αναμόρφωση του συστήματος τεκμαρτού εισοδήματος, ώστε η φορολόγηση να συνδέεται με το πραγματικό εισόδημα και με αξιόπιστα οικονομικά δεδομένα.

Η φορολογική κλίμακα και τα εισοδηματικά όρια των κοινωνικών παροχών πρέπει να αναπροσαρμόζονται με βάση τον πληθωρισμό. Δεν μπορεί ο πολίτης να εμφανίζεται στα χαρτιά ως «πλουσιότερος», επειδή αυξήθηκαν ονομαστικά τα εισοδήματα, ενώ στην πράξη έχει χάσει αγοραστική δύναμη.

Φορολογική δικαιοσύνη σημαίνει να πληρώνουν όλοι δίκαια, αλλά και να μην τιμωρείται η εργασία, η συνέπεια και η μικρή παραγωγική δραστηριότητα.

Τρίτον, ολοκληρωμένη αντιμετώπιση του ιδιωτικού χρέους και των κόκκινων δανείων

Το ιδιωτικό χρέος αποτελεί θηλιά για χιλιάδες νοικοκυριά, επαγγελματίες, αγρότες και μικρές επιχειρήσεις. Η κυβέρνηση δεν μπορεί να συνεχίζει να παρακολουθεί το πρόβλημα σαν λογιστική εκκρεμότητα. Είναι κοινωνικό και παραγωγικό ζήτημα.

Χρειάζεται ένα νέο πλαίσιο που να αποκαθιστά την ισορροπία ανάμεσα σε δανειολήπτες, τράπεζες, funds και servicers.

Προτείνουμε προστασία της κύριας κατοικίας για τα οικονομικά ευάλωτα νοικοκυριά, πραγματικό δικαίωμα του δανειολήπτη να προτείνει εξαγορά ή ρύθμιση πριν από τη μεταβίβαση του δανείου του, υποχρεωτική και ουσιαστική συμμετοχή των πιστωτών στον εξωδικαστικό μηχανισμό και αυστηρές κυρώσεις για καταχρηστικές πρακτικές των servicers.

Χρειάζεται επίσης δυνατότητα μακροχρόνιας ρύθμισης οφειλών προς το Δημόσιο και τα ασφαλιστικά ταμεία, έως 120 δόσεις με όρους βιωσιμότητας, καθώς και ειδική προστασία των βασικών παραγωγικών περιουσιακών στοιχείων μικρών επιχειρήσεων και αγροτών.

Μια βιώσιμη μικρή επιχείρηση δεν πρέπει να κλείνει επειδή κουβαλά χρέη προηγούμενων κρίσεων. Ένας πολίτης δεν πρέπει να χάνει το σπίτι του επειδή το κράτος άργησε να θεσπίσει δίκαιο και αποτελεσματικό πλαίσιο προστασίας.

Τέταρτον, άμεση κοινωνική προστασία απέναντι στο αυξημένο κόστος ζωής

Η κοινωνική πολιτική δεν μπορεί να περιορίζεται σε έκτακτα επιδόματα επικοινωνιακής χρήσης. Χρειάζεται μόνιμο, αξιόπιστο και δίκαιο σύστημα προστασίας.

Τα βασικά κοινωνικά επιδόματα, το Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα, το επίδομα παιδιού και το επίδομα στέγασης πρέπει να αναπροσαρμόζονται με βάση την πραγματική εξέλιξη του κόστους ζωής.

Το επίδομα στέγασης πρέπει να συνδέεται περισσότερο με το πραγματικό ύψος του ενοικίου και τις συνθήκες κάθε περιοχής. Δεν μπορεί να υπάρχει ενιαία αντιμετώπιση όταν οι στεγαστικές πιέσεις διαφέρουν τόσο έντονα από περιοχή σε περιοχή.

Χρειάζεται επίσης κοινωνικό ενεργειακό τιμολόγιο με ευρύτερη κάλυψη των χαμηλών εισοδημάτων και ειδική πρόβλεψη για πολύ μικρές επιχειρήσεις χαμηλής κατανάλωσης.

Η κοινωνική προστασία δεν είναι φιλανθρωπία. Είναι θεμέλιο κοινωνικής συνοχής και προϋπόθεση αξιοπρέπειας.

Πέμπτον, νέα πολιτική για τη στέγαση

Η στεγαστική κρίση είναι μία από τις πιο σκληρές όψεις της κοινωνικής ανισότητας. Οι νέοι, τα νέα ζευγάρια, οι εργαζόμενοι, οι φοιτητές και οι οικογένειες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος δυσκολεύονται να βρουν αξιοπρεπή και οικονομικά προσιτή κατοικία.

Η στεγαστική πολιτική δεν μπορεί να εξαντλείται στην επιδότηση στεγαστικών δανείων. Αυτή η λογική συχνά ενισχύει τη ζήτηση χωρίς να αυξάνει ουσιαστικά την προσφορά προσιτής κατοικίας.

Απαιτείται εθνικό πρόγραμμα κοινωνικής και οικονομικά προσιτής κατοικίας, με αξιοποίηση και ανακαίνιση κενών δημόσιων, δημοτικών και ιδιωτικών ακινήτων, κοινωνική μίσθωση και συμμετοχή μη κερδοσκοπικών, συνεταιριστικών και κοινωνικών σχημάτων διαχείρισης.

Η κατοικία δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται μόνο ως επενδυτικό προϊόν. Είναι κοινωνικό δικαίωμα και βασικός όρος αξιοπρεπούς ζωής

Έκτον, αποστολές δημόσιου ενδιαφέροντος με συμμετοχή της Κοινωνικής Οικονομίας

Η Κοινωνική και Αλληλέγγυα Οικονομία δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως περιθωριακός αποδέκτης επιδοτήσεων. Μπορεί να αποτελέσει οργανικό μέρος μιας σύγχρονης πολιτικής κοινωνικών υπηρεσιών, τοπικής ανάπτυξης και δημοσίου συμφέροντος.

Η Πολιτεία πρέπει να δημιουργήσει ολοκληρωμένα προγράμματα σε τομείς όπου υπάρχουν σταθερά κοινωνικά ή εδαφικά κενά και όπου οι φορείς Κοινωνικής και Αλληλέγγυας Οικονομίας μπορούν να αναλάβουν συγκεκριμένη δημόσια αποστολή, με συμβάσεις, επαρκή χρηματοδότηση και μετρήσιμα αποτελέσματα.

Τέτοια πεδία είναι η κοινωνική και προσιτή κατοικία, η οικονομία της φροντίδας, οι ενεργειακές κοινότητες κοινωνικού σκοπού, η κυκλική οικονομία, η αγροδιατροφή και οι βραχείες αλυσίδες, οι βασικές υπηρεσίες σε ορεινές, νησιωτικές και δημογραφικά ευάλωτες περιοχές, καθώς και η πολιτική προστασία και η τοπική ανάκαμψη μετά από φυσικές καταστροφές.

Η σοσιαλδημοκρατική απάντηση δεν είναι ούτε κρατισμός χωρίς αποτέλεσμα ούτε αγορά χωρίς κανόνες. Είναι ενεργό, έξυπνο και δίκαιο κράτος, που συνεργάζεται με την κοινωνία, στηρίζει την παραγωγή, προστατεύει τους αδύναμους και θέτει κανόνες στο δημόσιο συμφέρον.

Υπάρχει άλλος δρόμος

Οι Κινήσεις Πολιτών για τη Σοσιαλδημοκρατία πιστεύουμε ότι η Ελλάδα χρειάζεται πολιτική αλλαγή με σχέδιο, κοινωνική δικαιοσύνη και εφαρμόσιμες μεταρρυθμίσεις.

Χρειάζεται μια οικονομία που παράγει και επενδύει, αλλά διανέμει δικαιότερα τα οφέλη της ανάπτυξης.

Χρειάζεται ένα κράτος που παρεμβαίνει εκεί όπου οι αγορές δεν λειτουργούν προς όφελος της κοινωνίας.

Χρειάζεται ένα κοινωνικό κράτος που προστατεύει χωρίς να εγκλωβίζει τους πολίτες στην εξάρτηση από έκτακτα επιδόματα.

Χρειάζεται μια φορολογική πολιτική που στηρίζει την εργασία, τη μικρή και πολύ μικρή επιχειρηματικότητα και την παραγωγική δραστηριότητα.

Χρειάζεται μια νέα σχέση εμπιστοσύνης ανάμεσα στην Πολιτεία, την κοινωνία και την παραγωγή.

Αυτή είναι η διαφορά ανάμεσα στη διαχείριση της ακρίβειας και στην πραγματική αντιμετώπισή της.

Η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας, μετά από επτά χρόνια, δεν μπορεί να ζητά από την κοινωνία να περιμένει μέχρι το 2028, το 2029 ή το 2031 για λύσεις σε προβλήματα που πιέζουν σήμερα κάθε οικογενειακό και επαγγελματικό προϋπολογισμό.

Η χώρα δεν χρειάζεται άλλο ένα πακέτο υποσχέσεων με ορίζοντα το μέλλον. Χρειάζεται αλλαγή πολιτικής κατεύθυνσης τώρα.

Η σοσιαλδημοκρατική απάντηση είναι συγκεκριμένη.

Ανάπτυξη με δίκαιη διανομή.

Ισχυροί θεσμοί και κανόνες στην αγορά.

Αποτελεσματικό κοινωνικό κράτος.

Προστασία της παραγωγικής βάσης.

Φορολογική δικαιοσύνη.

Πράσινη μετάβαση με κοινωνική δικαιοσύνη, ώστε το κόστος της κλιματικής προσαρμογής να μην φορτώνεται στους πιο αδύναμους, αλλά να γίνεται ευκαιρία για νέες δουλειές, φθηνότερη ενέργεια, ενεργειακή δημοκρατία και παραγωγική ανασυγκρότηση.

Στήριξη της μικρομεσαίας επιχειρηματικότητας, της αγροτικής παραγωγής και της εργασίας, με πρόσβαση σε χρηματοδότηση, καινοτομία, τεχνολογία και δίκτυα που κρατούν ζωντανή την περιφέρεια.

Δημόσιες επενδύσεις σε παιδεία, υγεία, στέγαση, ανθεκτικές υποδομές, πολιτική προστασία και σύγχρονες μεταφορές.

Ενεργειακές κοινότητες, εξοικονόμηση ενέργειας, κυκλική οικονομία και τοπικά παραγωγικά οικοσυστήματα που επιστρέφουν αξία στις κοινωνίες και όχι μόνο σε λίγους ισχυρούς παίκτες της αγοράς.

Πραγματικές ευκαιρίες για όλους.

Αυτός είναι ο δρόμος της κοινωνικής δικαιοσύνης, της πράσινης και ψηφιακής μετάβασης, της παραγωγικής ανασυγκρότησης και της αξιοπρέπειας.

Αυτός είναι ο δρόμος που μπορεί να δώσει ξανά προοπτική στους πολλούς.

Αυτός είναι ο δρόμος της σύγχρονης σοσιαλδημοκρατίας.