Χαιρετισμός του Νίκου Διακουλάκη στην Ημερίδα Της Κ.Ο. ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗΣ ΣΥΜΠΑΡΑΤΑΞΗΣ, με θέμα: ‘‘ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ ΤΩΝ ΚΟΚΚΙΝΩΝ ΣΤΕΓΑΣΤΙΚΩΝ ΔΑΝΕΙΩΝ‘‘

 

DiakoulakisNikos1Η Ελλάδα τα τελευταία  χρόνια, είναι βυθισμένη σε μια παρατεταμένη οικονομική κρίση με τα γνωστά καταστροφικά αποτελέσματα. Μείωση του ΑΕΠ, μεγάλη αύξηση της ανεργίας, όξυνση του φαινομένου της φυγής στο εξωτερικό επιχειρήσεων, κεφαλαίων, αλλά και πολύτιμων ανθρώπινων πόρων, της νέας γενιάς.

Τεράστιες είναι και οι κοινωνικές επιπτώσεις που απορρέουν από την πτώση του βιοτικού επιπέδου και τη συνεπαγόμενη διόγκωση όχι μόνο του δημόσιου, αλλά και του ιδιωτικού χρέους που έχει ξεπεράσει σε ύψος το δημόσιο χρέος, πλησιάζοντας το 130% του ΑΕΠ, κατά το ήμισυ δε αποτελείται από μη εξυπηρετούμενα δάνεια. Η εξέλιξη αυτή αποτελεί πλέον μείζον πρόβλημα της ελληνικής οικονομίας και κοινωνίας, οι δε κίνδυνοι για το μέλλον πολλαπλασιάζονται, όσο καθυστερεί η αντιμετώπιση τους.

Το μέρος του ιδιωτικού χρέους που αντιστοιχεί στα μη εξυπηρετούμενα στεγαστικά δάνεια ύψους 65 δις. Ευρώ αποτελεί ένα εκρηκτικό μείγμα κόκκινων δανείων που απαιτεί άμεσες και βιώσιμες λύσεις.

Σήμερα στην Ελλάδα τα κόκκινα στεγαστικά δάνεια ανέρχονται στο 35% του συνόλου των στεγαστικών δανείων, έναντι 19% στην Ιρλανδία και 6% στην Ισπανία. Σε συνδυασμό δε με την μεγάλης διάρκειας πτώση τιμών στην αγορά κατοικίας που έφτασε στο 40%, καθιστά την στεγαστική κρίση στην Ελλάδα πολύ χειρότερη από τις αντίστοιχες άλλων χωρών.

Η μέχρι σήμερα εμπειρία έχει δείξει ότι οι συμβατικές λύσεις  που εφαρμόστηκαν ευρέως από τα εγχώρια τραπεζικά ιδρύματα και αφορούν σε ταμειακές διευκολύνσεις για τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια, δεν είναι βιώσιμες, καθώς η κρίση έχει μεγάλη ένταση και διάρκεια, η αξία της κατοικίας υποχωρεί συνεχώς και το ύψος κάθε δανείου αυξάνεται με τη συσσώρευση τόκων.

Ούτε όμως η «απελευθέρωση» των πλειστηριασμών, που έχει συμφωνήσει η κυβέρνηση εντείνοντας το κλίμα ανασφάλειας και αβεβαιότητας στους πολίτες, συμβάλλουν στη λύση του προβλήματος. Διευκολύνουν μεν πρόσκαιρα τους ισολογισμούς των τραπεζών, έχουν όμως, έντονο κοινωνικό κόστος, αλλά και πολλά μειονεκτήματα ενισχύοντας τη στεγαστική κρίση με την πίεση που ασκούν για περαιτέρω πτώση των τιμών των ακινήτων που παρασύρει και τις αξίες των υποθηκευμένων ακινήτων, επιβαρύνοντας τους ισολογισμούς των πιστωτικών ιδρυμάτων.

Εκτιμάται ότι όταν το ποσοστό των κόκκινων δανείων ξεπερνά ένα κρίσιμο επίπεδο, οι πλειστηριασμοί δεν αποτελούν λύση. Απόδειξη, ότι δεν έγιναν σχεδόν καθόλου πλειστηριασμοί κατοικιών σε χώρες όπως η Ιρλανδία, με μεγάλο επίσης αριθμό μη εξυπηρετούμενων στεγαστικών δανείων.

Η πώληση των στεγαστικών δανείων σε funds είναι επίσης μη λειτουργική λύση. Παρά το ότι η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ/ΑΝΕΛ συμφώνησε με την τρόικα για την δυνατότητα πώλησης των κόκκινων δανείων σε ξένα funds, περιορίζοντας μάλιστα την προστασία  στα φτωχά  μόνο νοικοκυριά και μάλιστα ως τις 31/12/2017, δεν φαίνεται ότι να δούμε σύντομα πωλήσεις στεγαστικών δανείων σε funds γιατί είναι μεγάλο το ρίσκο της χώρας και άρα οι προσφορές που θα κάνουν τα  funds  για να αγοράσουν στεγαστικά δάνεια δεν θα είναι καθόλου συμφέρουσες για τις τράπεζες.

Μια άλλη λύση για την Ελλάδα είναι αυτή που ακολούθησε η Ισλανδία όπου για ένα συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, προσφέρθηκε σε όλους τους επιλέξιμους δανειολήπτες στεγαστικών δανείων μια ελάφρυνση χρέους με τα ίδια ακριβώς χαρακτηριστικά για όλους τους μη ενήμερους δανειολήπτες με στεγαστικό δάνειο. Το ύψος του δανείου που ξεπερνούσε την τρέχουσα εμπορική αξία του ακινήτου, μειώθηκε στο 110% της αξίας του ακινήτου.

Σε κάθε λύση θα πρέπει βέβαια να λαμβάνεται υπόψη ο ηθικός κίνδυνος. Οι διευκολύνσεις θα πρέπει να βοηθούν τους πραγματικά αδύνατους (με βάση το σύνολο των οικογενειακών περιουσιακών στοιχείων τους στην Ελλάδα και στο εξωτερικό) και δεν θα πρέπει να επιβραβεύουν τους φοροφυγάδες, επιβαρύνοντας τους συνεπείς δανειολήπτες και τους νομοταγείς πολίτες που σε τελευταία ανάλυση πληρώνουν το κόστος των μέτρων, και όχι οι τράπεζες. Ούτε να προσφέρονται κίνητρα για καταχρηστικές συμπεριφορές με κίνδυνο τη δημιουργία νέων στρατιών κακοπληρωτών.

Σήμερα, δεν υπάρχουν άλλα περιθώρια για καθυστερήσεις. Η διαιώνιση του προβλήματος δημιουργεί νέες αδικίες. Γιατί οι μεν με τα κόκκινα δάνεια μένουν στα σπίτια τους χωρίς να πληρώνουν ούτε ενοίκιο ούτε δόση, ενώ οι άλλοι  και κυρίως οι νεότεροι στερούνται κάθε ευκαιρίας χρηματοδότησης, αφού δεν υπάρχει τραπεζικό σύστημα ικανό να τους δώσει δάνειο, στεγαστικό ή επιχειρηματικό.

Η δέσμη προτάσεων της Ομάδας Εργασίας της Δημοκρατικής Συμπαράταξης αποτελεί ένα ρεαλιστικό πλαίσιο για την επίλυση του προβλήματος.

ΔΕΥΤΕΡΑ 7 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2016

Ο Νίκος Διακουλάκης είναι μέλος της Συντονιστικής Γραμματείας των «Κινήσεων Πολιτών για τη Σοσιαλδημοκρατία»

 

ΣΧΟΛΙΑ